Każdy przedsiębiorca zobowiązany jest do wybrania odpowiedniej dla siebie formy opodatkowania podczas zakładania swojego biznesu. Nie jest to łatwe, zwłaszcza dla jednoosobowych działalności gospodarczych oraz mikrofirm. Na szczęście, przepisy prawa polskiego dopuszczają kilka form opodatkowania, w tym również uproszczone. Wśród nich są karta podatkowa oraz ryczałt. Czym się charakteryzują i kto może z nich skorzystać?

Karta podatkowa

Jest najprostszą formą opodatkowania, dedykowaną niewielkim firmom o niskich obrotach. Polega na dokonywaniu comiesięcznych wpłat na konto Urzędu Skarbowego w stałej wysokości do siódmego dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni (także za miesiąc, w którym nie uzyskano żadnego przychodu). Kwota ta w żaden sposób nie odzwierciedla osiąganych dochodów, a jej wysokość ustalana jest na podstawie m.in.:

  • - rodzaju oraz zakresu prowadzenia działalności
  • - liczby mieszkańców i wielkości miejscowości, w której ma być prowadzona dana działalność
  • - liczby pracowników

Wybór karty podatkowej jako sposobu rozliczania się z Urzędem Skarbowym, zwalnia przedsiębiorcę z obowiązku prowadzenia ksiąg, a także składania comiesięcznych zeznań podatkowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia z obowiązku złożenia rocznej deklaracji na formularzu PIT-16A do 31 stycznia, w którym należy wykazać zapłacone i odliczone od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach składki zdrowotne.

Kto może skorzystać z karty podatkowej?

Ta forma opodatkowania idealnie sprawdzi się dla osób, które spełniają warunki przedstawione w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym. Jak głosi artykuł 23 tejże ustawy, z karty podatkowej mogą skorzystać podatnicy którzy:

  • - prowadzą działalność na terenie Rzeczypospolitej Polski
  • - nie korzystają z usług osób, które nie są u nich zatrudnione w oparciu o umowę o pracę 
  • - nie prowadzą działalności związanej z towarami objętymi akcyzą
  • - nie prowadzą innej, dodatkowej działalności gospodarczej 

Istotnym faktem jest to, że rozliczać się przy pomocy karty podatkowej mogą tylko określeni usługodawcy.

Należą do nich przede wszystkim medycy, rzemieślnicy, taksówkarze, fryzjerzy, korepetytorzy, osoby zajmujące się szeroko pojętym handlem, a także opieką nad dziećmi, czy wynajmem lokali.

Zalety karty podatkowej

  • - stała kwota opłacana co miesiąc - zwykle niewielka stawka
  • - brak obowiązku prowadzenia jakichkolwiek ewidencji

Wady karty podatkowkej

  • - zakaz prowadzenia dodatkowej działalności gospodarczej
  • - podatek opłacany także w miesiącach, w których nie odnotowano żadnych przychodów
  • - brak możliwości korzystania z usług osób niezatrudnionych w ramach umowy o pracę
  • - ograniczone możliwości współpracy z innymi przedsiębiorstwami 
  • - brak możliwości odliczenia kosztów uzyskania przychodów

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Ta forma opodatkowania jest odpowiednia dla osób fizycznych, które uzyskują przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki cywilnej lub jawnej i spełniają poniższe warunki:

  • przychód z działalności prowadzonej samodzielnie nie przekroczył 250000 euro w roku poprzedzającym rok podatkowy
  • suma przychodów wspólników spółki z prowadzonej działalności w ramach tej spółki nie przekroczyła 250000 euro w roku poprzedzającym rok podatkowy

W tym przypadku stawka podatku wyliczana jest procentowo od osiągniętego przychodu. Stawki te różnią się dla poszczególnych działalności, przykładowo:

  • 2% – sprzedaż przetworzonych produktów zwierzęcych i roślinnych z własnego chowu lub hodowli
  • 3% – działalność usługowa w handlu
  • 5,5% – roboty budowlane, działalność wytwórcza, sprzedaż jednorazowych biletów komunikacji miejskiej
  • 8,5% / 12.5% – działalność gastronomiczna, przychody z tytułu najmu czy dzierżawy, prowadzenie przedszkoli
  • 10% – sprzedaż i zakup nieruchomości na własny rachunek
  • 15% – handel hurtowy, wytwarzanie oprogramowania, pośrednictwo w sprzedaży pojazdów i nieruchomości
  • 17% – wolne zawody (lekarz, dentysta, nauczyciel, tłumacz, pielęgniarka, weterynarz)

Kwotę podatku do zapłaty należy co miesiąc obliczać na podstawie uzyskanego przychodu i wpłacać do Urzędu Skarbowego do 20 dnia każdego miesiąca (za miesiąc poprzedzający). Co istotne, podatku nie opłaca się za miesiąc, w którym nie osiągnięto żadnego przychodu.

Zalety ryczałtu

  • - atrakcyjne stawki opodatkowania dla większości przedsiębiorców
  • - zapłata podatku jedynie za miesiące, w których osiągnięto przychód

Wady ryczałtu

  • - wymóg prowadzenia uproszczonej księgowości
  • - pozbawienie możliwości preferencyjnego rozliczania się wspólnie z małżonkiem
  • - brak możliwości odliczenia kosztów uzyskania przychodów

Angelika Włodarczyk
Specjalista ds. finansów